Ik ben op bezoek bij Peter en Annemarieke van Felius. Annemarieke stond afgelopen september in de Binnendijks met haar minikoetjes (@BoerderijTV). Toen zagen we al dat dit huis ook zeker enige aandacht verdiende.

De geschiedenis
Peter is jarig op de dag dat ik langskom, ik word gelijk verwend met heerlijke taart en koffie.
Peter heeft sinds ze daar in 2018 zijn komen wonen een hoop uitgezocht over de geschiedenis van het huis en gelukkig wist ook de vorige bewoner nog een hoop te vertellen.
Toen de Beemster kavels werden verdeeld in 1612, werd deze ‘Dijkkavel 55’ gekocht door Jan Hermansz van Reen, koopman te Amsterdam en medeoprichter en bewindhebber van de VOC. In 1644 nadat zijn dochter het had geërfd, werd het huis met de landerijen verkocht aan de weduwe van Johan Deutz en na haar overlijden erfde haar zoon Joseph Deutz alles.

Waarom ’t Pannenhuys?
Deze Joseph Deutz was een zeer bekend, rijk en succesvol bankier en koopman uit Amsterdam. Van 1654 tot 1695 was hij eigenaar van de buitenplaats ’t Pannenhuys, wat nu Westdijk 39 is. Waarom de naam ’t Pannenhuys? Deutz was o.a. betrokken bij de levendige zouthandel rond Edam en bezat daar het huis De Starn, waar een zoutkeet bijzat. Het vermoeden is dat hij bij de Westdijk ook een zoutopslag had en dat daar de naam ’t Pannenhuys vandaan komt.

Dijkgraaf van de Beemster
Joseph handelde ook in ossen die vanuit Denemarken via Noord-Duitsland naar de Beemster liepen en zich de hele zomer volvraten aan de groene weiden van de Beemster. Dit werd ‘vetweiderij’ genoemd. Aan het einde van de zomer werden deze ossen geslacht, vervolgens werd het vlees gepekeld met het zout en ging dit voor de bemanning mee op de lange reizen met de VOC-schepen.

Joseph Deutz verbleef vanaf 1669 regelmatig in zijn buitenplaats ’t Pannenhuys en werd in 1676 Dijkgraaf van de Beemster, wat ongeveer vergelijkbaar is met de functie burgemeester.

Het buiten had een fraaie visvijver en een tuin waarvoor Deutz citroenbomen en jasmijnstruiken uit Genua had laten komen. Naast ossen had hij paarden op stal staan. Bij de paarden had hij een arrenslee, diverse calèches (open koetsjes) en ander rijdend materieel. Ook had hij diverse bootjes om zich mee te vermaken.

Het schilderij van Joseph Deutz is nog steeds te zien in het Rijksmuseum (zaal 2.17). Joseph had de Zeven werken van Barmhartigheid in zijn bezit, die ook in het Rijksmuseum hangen. Daarnaast was hij curator van Rembrandt van Rijn toen deze failliet ging en had een monopolie op de teerhandel met Zweden. Het was een zeer veelzijdig man kun je wel zeggen.

De boerderij hedendaags
Terug in het heden krijg ik een rondleiding door deze bijzondere stolpboerderij. Buiten de klokgevel en de oude darsdeuren en binnen het open vierkant met een prachtige doorkijk naar de trap en zolder. Er zijn ongelofelijk veel mooie, oude details behouden, wat op de foto’s wel is te zien. Het huis is in 1906 herbouwd en voor het gebinte zijn ook de oude vierkante balken gebruikt. Dat is in de woonkamer prachtig te zien aan de gebruikte handmatige technieken, waarmee de balken nog gevormd zijn. Er is nog een prachtige bedstede met daaronder een klein deurtje. Zou daar een onderdeurtje in gelegen hebben of een ondergeschoven kindje? Nu is de bedstede natuurlijk een prachtige speelplek voor zoontje Jaison. Buiten de mooie behouden oude details is het huis wel helemaal van deze tijd, geïsoleerd en verduurzaamd, ze zijn dan ook helemaal van het gas af.

Annemarieke laat nog even haar favoriete plekje zien. Vandaar kun je ver uitkijken over de weilanden. De vorige bewoner zei dat dit uitzicht letterlijk en figuurlijk je blik verruimd en Annemarieke is het hier helemaal mee eens.

Het was heel leuk om jullie huis te bewonderen en de interessante geschiedenis te horen.
Heeft u ook iets bijzonders over uw huis? Stuur een mailtje naar redactie@binnendijks.nu en we komen graag bij u langs.

Arianne

(Foto: Annemarieke van Felius-Roderus)