Of we zin hadden twee dagen in de grond onder ‘Onder de Linden’ te graven, vroeg aannemer Koos Koning aan het Historisch Genootschap Beemster. Met de goede ervaring van graven op Middenweg 146 (‘Alles met Liefde’) in 2014 in herinnering was het antwoord natuurlijk ja. En zo gingen de heren Beemsterboer, Falger, de Groot, Molenaar en Oostwouder op 14 en 15 mei aan de slag in de ruimte van ons cultureel centrum – intussen een kale zandvlakte van zo’n 100 m2. We besloten in de breedte een proefsleuf te graven van een halve meter breed en ongeveer 80 cm diep ongeveer op de plaats waar tot voor kort het podium begon. Aan de oostzijde werd redelijk wat 18e en 19e-eeuws scherfmateriaal gevonden, waaronder pijpenkoppen die we kunnen dateren. Detectoramateur Theo Molenaar dregde uit het zand en de klei een aantal muntjes op die van de Tweede Wereldoorlog (zinken munt, 1942) teruggingen tot een duit uit Zutphen (1687). Geen echte bijzonderheden maar wel een aanwijzing dat het terrein geschiedenis had meegemaakt.

De tweede locatie, gunstig belicht door een raam aan de oostkant van het pand, werd een vlak van 2.40 x 1.40 m. afgeschaafd. Tot ieders verrassing kwam daar de rechter rand van een stuk klinkerpad van gele IJsselsteentjes tevoorschijn. Met beredeneerde fantasie kwamen we op een iets hellend klinkerweggetje dat heel goed van de pastorie naar de poort van de kerk kan hebben geleid. We weten dat Betje een hekel had aan de modderwegen in de Middel Beemster en ook de dominee moest toch met nette schoenen door de kerk kunnen lopen. Liepen ze over dit pad? We willen het graag aannemen maar op oude tekeningen zien we geen sporen van zo’n pad.

Aan de zuidkant van dit randje stenen is later een funderingsmuur gemetseld waarin een grote boog bleek te zijn aangebracht. Deze muur moet dienst hebben gedaan in de eerste fase van het bestaan van de school van meester Abbring, bouwjaar 1839. Had de school één groot lokaal (10 x 7 m) met een voorgedeelte van ongeveer 2.50 x 7 m? Zoals vaak met onderzoek heb je aan het eind meer vragen dan aan het begin. Na die twee dagen ging de firma Van ’t Hek beginnen met het onderheien en moesten wij het veld ruimen – vermoeid maar zeer tevreden met deze bijzondere kans en resultaten.

V. Falger