Vrijdag 21 maart neemt juf Rita Sanders afscheid van de school waar ze bijna 46 jaar heeft gestaan. ‘De Bloeiende Perelaar’ in Zuidoostbeemster. De cirkel is daarmee rond. Veertig jaar terug nam ze een deel van mijn studieboeken over en leerde van mijn tips hoe het eerste jaar op de opleiding te overleven. Nu zitten we gezamenlijk in een spreekkamer en blikken terug op haar carrière.

Pedagogische Academie Alkmaar
“Als kind had ik de fantasie om bij de bereden politie te gaan werken. Ik was gek op dieren en het leek me fantastisch om de hele dag paard te kunnen rijden. De passie voor het onderwijs is door mijn zuster gekomen. Menig tussenuur op de RSG in Purmerend bracht ik al klussend door bij haar in de klas. Dus werd het na de HAVO de Pedagogische Academie in Alkmaar. Geweldig. De grote stad. Het strand in de nabijheid. Het eerste heb ik onder meer stagegelopen op de ‘Blauwe Reiger’ in Purmerend. Aanschouwelijk onderwijs. Dus sleepten we van alles mee de klas in. Kortom: van proberen kun je leren. Vanuit mijn passie heb ik gekozen voor twee bijvakken: muziek en biologie. Van huis uit was de liefde voor muziek, instrumentaal (piano, blokfluit) en vooral vocaal (zingen), spelenderwijs aangeleerd. Een zingende vader die me ook van alles vertelde over de omringende natuur. Als ik toen beseft had dat ik met muziek ook een goede boterham had kunnen verdienen, was het ongetwijfeld anders gelopen. Later heb ik op aanraden van mijn zangleraar nog wel een aantal jaren Conservatorium gedaan in Den Haag. Maar de combinatie lesgeven en studie was niet vol te houden.

Vliegende start
Kort na de afronding van mijn studie werd ik door de eigen gemeente, waar ik ingeschreven stond als invaller, gewezen op een tijdelijke vacature op de Bloeiende Perelaar. Of ik de volgende dag maar een proefles wilde geven. Bingo. Kon na het weekend gelijk beginnen. Fulltime. Een derde klas (nu groep vijf). In het weekend alle methodes mee naar huis om me voor te bereiden. We schrijven 1 oktober 1979. 21 jaar jong en enkele maanden afgestudeerd. Niet veel later kreeg ik een vaste aanstelling. Het was de tijd van lage administratieve werkdruk en hoge mate van handelingsvrijheid. Maar ook de tijd van minimum leerlingenaantallen. ‘Last in, first out’ hangt als een zwaard van Damocles boven mijn hoofd. Ik heb het overleefd. En dan te bedenken dat we nu met bijna 500 leerlingen fors uit ons jasje groeien.

Oude school
Ik ben begonnen in de oude school in de Wouter Sluislaan. Vanaf het moment dat er zicht was op nieuwbouw, werd er geen geld meer gestoken in (groot) onderhoud. Bij stevige regen moest ik de computers van de verdrinkingsnood redden. Bij noodweer kwamen plafondtegels naar beneden. Kortom: nieuwbouw was geen overbodige luxe.

Muziek
Ik deel de passie voor muziek met de nieuw aangestelde vakleerkracht Ab Heijdens. Geweldig. Een kinderversie van Mozarts Zauberflöte voor de bovenbouw. Na een aantal voorbereidende lessen ben ik met een middenbouwgroep zelfs naar een uitvoering van een opera in Zaandam geweest.

Onvergetelijk.

Fysieke ongemakken
Ik heb rond mijn veertigste eenmaal tevergeefs gesolliciteerd naar een andere baan binnen het (buitengewoon) onderwijs. Kort daarna manifesteren zich fysieke klachten. Als gevolg waarvan ik een jaartje heb moeten revalideren. Daarna geleidelijk aan teruggekeerd tot de maximale belasting van drie dagen. Ik heb me in al die jaren gesteund gevoeld door mijn collega’s.

ICT
Het is de tijd dat de computer in de klas zijn intrede doet. Voor leerkrachten en leerlingen. Ik specialiseer me in de ICT. Zeg maar alles wat een stekker heeft. Het heeft mijn interesse en maakt het mogelijk om voor drie dagen actief te blijven binnen het onderwijs. Met het gemeentebestuur en collega’s van de andere scholen ontwikkelen we een plan de campagne. Vanuit de overtuiging dat de computer niet meer weg te denken is in het onderwijs. Toch heeft het me overredingskracht gekost om zestien jaar terug in de nieuwe school digiborden geïnstalleerd te krijgen. En nu heeft elke leerling en leraar zijn een eigen Chromebook of iPad.

Veranderingen
De ontwikkeling van ICT in het onderwijs is een van de grote veranderingen uit mijn periode. Relevante informatie en kennis kon voortaan ook uit de ‘buitenwereld’ gehaald worden. Ook de autonomie van de leerkracht is veranderd. Schoolbreed worden afspraken gemaakt over de te behalen einddoelen en gedifferentieerde manieren waarop deze bereikt kunnen worden. Waarbij de inzet is om alle leerlingen als het even kan in het gewone onderwijs te houden. Gelukkig neemt de administratieve werkdruk weer wat af. Al moeten we veel meer registreren dan vroeger. Er was een tijd dat ik jonge mensen afraadde het onderwijs in te gaan. Grote verantwoordelijkheid, hoge werkdruk en karige betaling. Dat is gelukkig ten goede veranderd. Tot december stond ik samen met een startende collega voor de klas. Geweldig om te ervaren. Nieuwe ideeën en inzichten. Gelukkig groeit het animo om naar de opleiding te gaan ook weer.

Afscheid 21 maart
Het is goed om na bijna 46 jaar te stoppen. Even niets. Ik zie wel wat er op mijn pad komt. Rust in Berkhout waar ik 22 jaar geleden ben gaan wonen. Met Inge en onze twee dochters. Veel oud-leerlingen kom ik nu als ouder tegen. “Werkt u hier nog steeds?!”, is een veelgehoorde kreet”. Daar komt nu dan een einde aan. Ouders en andere belangstellenden die Rita een handje willen geven, zijn welkom op vrijdag 21 maart. Van 14.00 – 14.30 uur. Daarna is er een receptie voor (oud) collega’s. Ongetwijfeld zullen de leerlingen op geheel eigen wijze ook afscheid van hun digitale en muzikale juf nemen.

Geert