Een kenmerk van de Beemster Feestweek is het grote aantal wedstrijden en competities. Het begint traditiegetrouw met de viswedstrijd en eindigt met de autocross. Op vrijdag stond de provinciale wedstrijd Vee beoordelen op het programma, een competitie waarbij veehouders uit heel Noord-Holland deelnemen.

Bij deze vorm van vee beoordelen draait het niet om de dieren zelf, maar om de beoordelingskunde van de deelnemers. Een inspecteur van de CRV en een melkveehouder vormen de vakjury. De opdracht is eenvoudig maar uitdagend: deelnemers moeten het vee zo beoordelen dat hun oordeel zo dicht mogelijk bij dat van de jury ligt. De winnaars gaan door naar een volgende ronde, die wél weer over het vee zelf gaat. Uiteindelijk mondt dit uit in een landelijke wedstrijd met één winnaar.

Gewassen en geschoren
Voor het zover is, worden de koeien eerst gewassen en geschoren. Jacob Zeeman nam dat vrijdagochtend voor zijn rekening. “Ze bemesten zich als ze in de vrachtwagen staan, dus bij aankomst gaan ze onder de douche. Het scheren van de rug en de oren met een tondeuse is al bij de boeren zelf gedaan,” legt hij uit.

Waardeoordelen
De vijf vaarsen (dieren die één keer hebben gekalfd) betreden als eerste de ring, samen met hun begeleiders. De deelnemers kijken geconcentreerd toe; het is opvallend stil, want hier wordt serieus beoordeeld. Daarna volgen de zeven koeien, die al vier keer hebben gekalfd.

Mieke vander Schuuren en Frederik Rykewaert zijn namens de Coöperatie Rundvee Verbetering (CRV) aanwezig als vakjury. Hun oordeel is leidend. Van der Schuuren is inspecteur bij de CRV, Rykewaert melkveehouder. Samen runnen ze een melkveebedrijf in Vlaanderen. “We zijn gevraagd om naar hier toe te komen om als jury deel te nemen met een andere blik. In Vlaanderen kennen we deze vorm van veebeoordelen niet,” vertelt Van der Schuuren. “Wat ik fijn vind is de discussie over bepaalde waardeoordelen die kunnen ontstaan. Discussie moet er zijn om de neuzen in dezelfde richting te krijgen. Uiteindelijk is het gezamenlijke doel om tot een beter fokprogramma te komen, met als resultaat beter rundvee.”

Klauwhoek
Voor een leek is het een complexe aangelegenheid. Op de beoordelingslijst staan termen als hoogtemaat, beenstand achter, klauwhoek, voorspeenplaatsing en vooruieraanhechting. Jan van Weerdenburg, zestien jaar inspecteur bij de CRV en nu dagvoorzitter, legt uit: “Het is inderdaad complex, maar het is ook een kwestie van ervaring. De gemiddelde koe in Nederland haalt in de totale waardering 80 punten. Zit je erboven, dan heb je een hele goede koe; zit je eronder, dan is het wat minder. De wedstrijd nu gaat erom wie het dichtst bij de jury zit.”

Uiteindelijk winnen twee Beemsterlingen de competitie. “De Beemster is vrij fanatiek,” aldus Van Weerdenburg. Bram van Baar wint de overallcategorie met 254 punten, gevolgd door Pieter Jan Groot in de categorie ‘ouder dan dertig jaar’ met 253 punten.

Remco Schoonderwoert