Op een zonnige herfstdag heb ik een afspraak met boswachter Hans Wondergem, werkzaam bij Natuurmonumenten. Hans is ecoloog en al zes jaar betrokken bij de diverse forten in de Beemster.

Helaas heb ik mijn laarzen niet aan, want we lopen over het natte gras, het fort op. Het fort is gebouwd op zand uit de duinen, waardoor hier bijzondere grassen, mossen en planten groeien. In voorbereiding op de winter wordt het gras in het najaar kort gemaaid, zodat paddenstoelen goed kunnen groeien. Hans laat me verschillende soorten zien, zoals het barnsteenmosklokje, elfenwasplaat, mosklokjes, het papegaaizwammetje en het sneeuwzwammetje. Afhankelijk van de bodem, en de voedingsstoffen groeien de wortels van de paddenstoelen ondergronds. De paddenstoel zelf is eigenlijk de bloem, die sporen verspreidt om zich voort te planten.

Tussen de bijzondere bloemen die hier groeien, noemt Hans onder andere gewoon biggenkruid, grote teunisbloem, slangenkruid en goudhaver.

Bij de fortgracht wijst Hans op de vogels die daar zwemmen: wilde eenden, kuifeenden, krakeenden en slobeenden. In de winter verwacht hij ook de grote zaagbek, een echte viseter die zich graag in deze omgeving laat zien. Langs de oever van de slotgracht worden bovendien broedplekken aangelegd voor de ringslang. Ook hermelijnen en marters voelen zich hier thuis.

De echte winterslapers zijn echter de vleermuizen. Wanneer Hans heel voorzichtig een luik opent, zien we twee vleermuizen hangen. In de winter gaan ze naar binnen om te rusten, de luchtvochtigheid is hier hoog en de temperatuur blijft constant. De Beemsterforten bieden ideale omstandigheden voor soorten als de baardvleermuis, de grootoorvleermuizen en de watervleermuis. Waarschijnlijk hebben wij vandaag ook een dwergvleermuis gezien. De vleermuis heeft geen dierlijke tegenstanders. Wel verstoring van de plekken waar ze wonen en pesticiden. Naast de vleermuizen overwinteren er ook vlinders in het fort. Niet alle vlinders gaan in winterslaap, de meeste overwinteren als ei, rups of pop. Enkele soorten zoals de dagpauwoog, kleine vos, gehakkelde aurelia en citroenvlinder overwinteren als volwassen vlinder. Achter een ander luik woont een andere familie: Aziatische lieveheersbeestjes. Zo te zien hebben zij het heel gezellig en knus met elkaar, ze zaten heel dicht bij elkaar, zo kom je de winter wel door.

Met natte schoenen en natte sokken stap ik de auto in, maar met een glimlach op mijn gezicht. Een uurtje “biologie” van Hans geeft mij energie.

Laat de winter maar komen, deze dieren weten waar ze moeten zijn.

@Marieke

(Foto: Baardvleermuis, aangeleverd)